kontaktAktualności » Kamienie jubilerskie - pozostałe
Beryl - glinokrzemian berylu o barwie złocistozielonej, zielonej, różowoczerwonej (worobiewit, morganit) lub złocistej (heliodor). Szmaragd - odmiana berylu - szczególnie ceniony, o pięknej szmaragdowozielonej barwie wywołanej domieszkami chromu i wanadu. Przewaga chromu nadaje mu złocistozieloną barwę, przewaga wanadu - niebieskawozieloną. Czyste, duże, równomiernie zabarwione kamienie spotykane są bardzo rzadko. Zazwyczaj w ich wnętrzu widoczne są zmętnienia, pasemka, pęknięcia, nierównomierny stopień zabarwienia i wiele innych wad. Duże kamienie cenione są na równi z brylantami. Wyjątkowo duże i równomiernie zabarwione trzy szmaragdy o masie 250,133,7 i 136,25 karata znajdują się w Diamentowym Skarbcu ZSRR. Jako imitacje szmaragdów używa się dublety z akwamarynu lub taniego szmaragdu oraz kwarc i szkło.
Akwamaryn - również odmiana berylu o ładnej barwie błękitnej, zielonkawej lub morskiej wody (stąd nazwa właśnie - od łac. aąua ~ woda, marina = morska). Jego barwa wynika z domieszki żelaza i może być bardzo różna - od bladych, prawie bezbarwnych przezroczystych kryształów do silnie nasyconej niebieskozielonej, te ostatnie są najwyżej cenione. Jako imitacji używa się zbliżone barwą topazy lub barwione szkło.
Aleksandryt - kamień w świetle dziennym ciemnozielony, w świetle sztucznym malinowoczerwony lub fioletowy. Jest odmianą chryzoberylu (złożony tlenek glinu i berylu).
Turmalin - cała grupa minerałów o złożonym składzie chemicznym - jest to boranokrzemian magnezu, żelaza i litu zawierający ponadto sód, potas, mangan i glin. Barwa turmalinu może być bardzo różna - miewa różowe, czerwone, żółte, zielone, niebieskie a także brunatne i czarne barwy a może też być prawie bezbarwny. Niekiedy kamień jest wielobarwny jakby składał się z wielu warstw różnie zabarwionych (różowych, zielonych, niebieskich). Najwyżej cenione są turmaliny czerwone i malinowe. Ich barwa jest czasami tak urokliwa, że cenione są na równi z rubinami.
Jubilerzy i szlifierze kamieni szlachetnych rzadko używają nazwy „turmalin", zamieniając ją innymi, wywodząc je od barwy kamienia. Na przykład czarny turmalin nazywają szerlem, różowy - rubelitem, ciemnoniebieski - indygolitem itp. (Wszystkie te nazwy przyjęte zostały przez mineralogów jako obowiązujące nazwy barwnych odmian turmalinu - przyp. tłum.).
Spinel - chemicznie złożony tlenek glinu i magnezu, przy czym część magnezu bywa zamieniona przez żelazo albo cynk a część aluminium - żelazem lub chromem. W związku z tym istnieje wiele odmian spinelu o różnej barwie i różnych właściwościach a wśród nich np. spinel rubinowy - przezroczyste kryształy o barwie czerwonej lub wiśniowej; jego odmiana o barwie różowej - rubin balas; o barwie pomarańczowej lub żółtej - rubicel. Bywają też spinele o barwie zielonej od trawiastej do ciemnozielonej, prawie czarnej. Bardzo rzadko zdarzają się spinele niebieskie.
Granat - krzemian żelaza, glinu, wapnia, magnezu, manganu i chromu. Ma wiele odmian o różnej barwie i różnych właściwościach: almandyn - ciemnoczerwony, wiśniowy, różowy przezroczysty lub przeświecający;
p i r o p - krwistoczerwony lub hiacyntowy, bardziej przezroczysty niż almandyn; grossular - żółtozielony, przezroczysty lub przeświecający; demantoid - szmaragdowo zielony, przezroczysty; u w a r o w i t - ciemnozielony, przeświecający; m e 1 a n i t - czarny, nieprzezroczysty.
Większość granatów szlifuje się w niski, łagodnie pochylony kaboszon (gdy barwa jest silnie nasycona) albo w kształt róży (głównie małe kamienie). Niekiedy, w przypadku kryształów przezroczystych stosuje się szlif brylantowy a dla nieprzezroczystych szlif tablicowy. Hiacynt jest odmianą cyrkonu (krzemian cyrkonu). Wyróżnia się silnym, diamentowym połyskiem, ładną pomarańczowoczerwoną barwą i przezroczystością. Wśród cyrkonów spotyka się kryształy o barwie żółtej, zielonożółtej, pomarańczowej i brązowej, przezroczyste lub zaledwie przeświecające.
Topaz - fluorokrzemian glinu; kamień o silnym połysku i dużą ilością odmian barwnych. Najczęściej spotyka się topazy bezbarwne, winno-żółte i złocistożólte, rzadziej pomarańczowe i różowe, jeszcze rzadziej błękitne, niebieskie i zielonkawe. Zabarwione kamienie cenione są bardziej niż bezbarwne. Niektóre topazy mają nietrwałą barwę, która słabnie pod wpływem promieni słonecznych a po dłuższym czasie całkowicie zanika. Wśród kryształów topazu spotyka się bardzo duże okazy. W muzeum instytutu górnictwa w Leningradzie znajduje się np. bardzo przezroczysty kryształ winnożółtej barwy i wadze około 13 kg (wysokość 19 cm a szerokość 21 cm).
Uralscy jubilerzy i szlifierze kamieni nazywają topaz „tiażełowiesem" (ciężki, dużo ważący) a nazwę „topaz" używają w odniesieniu do kryształu górskiego (kwarc). Nazwa ta silnie się zakorzeniła a nawet przeniknęła do oficjalnej nomenklatury kamieni szlachetnych. Na przykład, tzw. „topaz złocisty" i „topaz dymny" są w rzeczywistości odmianami kwarcu; nie należy ich mylić z prawdziwym topazem. Kwarc - jeden z najpowszechniejszych w przyrodzie minerałów - tlenek krzemu. Czasem tworzy bardzo duże i ładnie zabarwione kryształy. Jest to minerał chemicznie odporny. Nie działają na niego kwasy a ługi bardzo słabo. Występuje w kilkunastu odmianach: Kryształ górski- idealnie bezbarwny i przezroczysty stosowany jest jako kamień jubilerski a nawet na górną, widoczną część dubletów.
Ametyst- jeden z najdawniej znanych kamieni, znany był 3000 lat p.n.e. w Egipcie. Jest to bardzo ładny przezroczysty kamień o barwie fioletowej w różnych odcieniach. Przyczyna zabarwienia ametystu nie jest jeszcze w pełni wyjaśniona. Przypuszcza się, że wynika z domieszek tytanu i rodanku żelazowego (tiocyjanian żelazowy o krwistoczerwonej barwie - przyp. tłum). Najcenniejsze, ciemno zabarwione syberyjskie ametysty, przy sztucznym oświetleniu nabywają krwistoczerwonego odblasku. Po nagrzewaniu fioletowa barwa przechodzi w żółtawą. Kamienie takie stosowane są jako imitacja prawdziwego topazu. Syntetyczny ametyst to także imitacja - w rzeczywistości jest to syntetyczny korund zabarwiony na „ametystową" barwę tlenkami tytanu, chromu i żelaza.