06.01.2009   energores.com.pl - kowalstwo artystyczne

Aktualności » Metale i kamienie szlachetne - Srebro

Do grupy metali drogocennych zalicza się srebro, złoto i platynę; można do nich zaliczyć również pozostałe metale z grupy platynowców - pallad, ruten, rod, osm i iryd, jednakże nie są one używane w przemyśle artystycznym z wyjątkiem palladu, który sto­sunkowo niedawno znalazł zastosowanie w jubilerstwie. Dawniej metale te nazywano „szlachetnymi", w odróżnieniu od „nieszla­chetnych", do których zaliczano żelazo i metale nieżelazne. Termino­logia ta odzwierciedlała różny stopień odporności chemicznej a głównie, różną skłonność do tworzenia tlenków. W swej istocie, terminy te miały rozróżniać pierwiastki wg „szlachetności", której przypisywano dowol­ne, nieokreślone właściwości, obecnie wydają się być one staro­świeckimi.

Wszystkie drogocenne metale wyróżniają się wysoką ceną. W Związku Radzieckim podlegają szczegółowej ewidencji, a ich rozchodowanie do celów artystycznych jest planowane i kontrolowane.

Srebro - metal szlachetny o białej barwie i silnym połysku. Gęstość 10,53 g/cm3; temperatura topnienia 960,5°C; temperatura parowania 1955°Q ma najwyższą wśród metali zdolność odbijania światła - odbija 94% promieni słonecznych. Jest najlepszym prze­wodnikiem ciepła i elektryczności. Charakteryzuje się doskonałą pla­stycznością - można go przewalcować w bardzo cienkie folie o grubości do 0,00025 mm i wyciągać w drut o bardzo małej średnicy. Jest łatwo obrabialne i łatwo je polerować. Jest twardsze od złota ale mniej twarde niż miedź. Ze względu na miękkość stosowane jest w postaci stopu z miedzią (w celu utwardzenia), a w starożytności także w postaci naturalnego stopu ze złotem, zwanego „elektromi" (stopy srebra stoso­wane w Polsce ujęte są w normie branżowej BN-65/8 520-04 przyp. tłum).

Srebro nie utlenia się w powietrzu ani w temperaturze normalnej ani po podgrzaniu. Często spotykane ściemnienie wyrobów ze srebra jest skutkiem osadzenia się na powierzchni srebra czarnego związku srebra z siarką lub siarkowodorem, które są typowymi zanieczyszczeniami powietrza, szczególnie w dużych miastach. Ług żrący, nawet w stanie parowania, nie oddziaływuje na srebro, choć rozpuszcza się ono w kwasie azotowym i gorącym kwasie siarkowym. Srebro było powszechnie używane w artystycznych wyrobach metalo­wych. Było znane już w starożytności (jest jednak „młodsze" od złota). Wszystkie wielkie kolebki kultury ludzkiej upamiętniły się m.in. zachowanymi do dziś wyrobami ze srebra. Przykładem może być skrzydlaty srebrny kozioł (uchwyt wazy) odlany w Iranie w V-IV w. p.n.e. (rys. 14). Alchemicy nazywali srebro Dianą lub Księżycem. Srebro należy do metali występujących w przyrodzie w stosunkowo dużej ilości, w postaci samorodków i rud. 

W przemyśle artystycznym srebro używane jest do celów jubilerskich, drogiej dekoracyjnej zastawy stołowej, sztućców, pamiątek i innych przedmiotów wytwarzanych metodą wyklepywania, grawerowania lub dekorowanych techniką niello. Czyste srebro w postaci cienkich drutów używane było w technice filigranu i do inkrustowania stali. Jest także tworzywem drogocennych wyrobów zdobionych emalią; używane jest jako anody w procesach srebrzenia i galwanicznego odtwarzania srebrnych kopii.

Srebro jest także głównym składnikiem w srebrnych lutach twardych używanych w jubilerstwie, którymi lutuje się nie tylko srebrne, ale i miedziane oraz mosiężne elementy wyrobów. Luty te charakteryzują się najwyższą jakością. Srebro używane jest jako dodatek w stopach złota, platyny i palladu w celu rozjaśnienia ich barwy. Stopom złota srebro nadaje zielony odcień.

 

 

« powrót
drukuj »