kontaktAktualności » Miedź i jej stopy
Miedź - meta] miękki i ciągliwy, łatwo poddający się obróbee, zgniataniem i ciągnieniem. Miedź łatwo jest tłóczycl wybyać. Bez trudu, greyjmuje lóżnórodne kształty, umożliwia wybijanie głębokiego reliefu^ Miedt dobrze się walcuje, wytwarza się z niej cienkie arkusze i "taśmy (folię), których grubość nie przekracza 0,05 mm, a także przeróżne rurki, pręty i druty; przy czym średnica drutu może być bardzo mała - do zaledwie 0,02 mm. Równocześnie jednak, w związku z jej ciągliwością, miedź źle piłuje się Janikiem, zadziera się i szybko zatyka pilnik (szczególnie gładzik). Obróbka czystej miedzi na obrabiarkach jest także trudna - miedź źle się toczy, nawierca i frezuje. Obróbce wykańczającej, szlifowaniu i polerowaniu miedź poddaje się dobrze, jednak z powodu małej twardości detale z polerowanej miedzi jszybko tracą połysk. Gęstość miedzi 8,94; wydłużenie 45-50%; miedź wykazuje bardzo wysokie przewodnictwo cieplne i elektryczne; temperatura topnienia 1083°C; temperatura wrzenia 2305-2310°C. Miedź odlewa się źle - nawet przy wysokiej temperaturze czysta miedź pozostaje" gęsta, o konsystencji kaszy i źle wypełnia formę. Ponadto roztopiona miedź pochłania gazy i otrzymywane odlewy są porowate.
W suchym powietrzu miedź nie utlenia się. Po nagrzaniu powyżej 180°C, a także pod działaniem wody, ługów, kwasów itp., miedź utlenia się; przy czym utlenianie przebiega niekiedy, np. w mocnym kwasie azotowym, bardzo intensywnie. NaJwieżym powietrzu wyroby z czyslej-miedzi szybko pokrywają się warstwą z tlenków miedzi o barwie zielonkawej i związków siarki o czarnym zabarwieniu. Warstwa ta chroni miedź pjzed dalszą korozją wgłąb. Miedź wytapia się z rud. Domieszkami zanieczyszczająćyinTmiedź są: tlen, bizmut, antymon, ołów, arsen, żelazo, nikiel, siarka, cyna, cynk. Najbardziej szkodliwy z tych domieszek jest bizmut, który wywołuje kruchość miedzi na gorąco w temperaturze 400-600°C. Przy tej temperaturze nagrzana miedź staje się krucha i nie nadaje się do obróbki tłoczeniem, walcowaniem i innymi metodami. Przy dalszym nagrzewaniu kruchość zanika. _W przemyśle artystycznym czysta miedź stosowana jest dosyć często, jednak nie tak powszechnie, jak jej stopy - brąz i mosiądz. W wielu przypadkach zastosowanie czystej miedzi jest uwarunkowane jej wyjątkowo wysoką plastycznością i ciągliwością, umożliwiającą uzyskanie złożonych kształtów przestrzennych metodą wyklepywania z arkuszy o niewielkiej grubości (0,8-1,2 mm).
Ponadto miedź odznacza się wysoką odpornością na korozję. Wyroby z czystej miedzi zacfiowują swe walory i nie ulegają zmianom na świeżym powietrzu bez żadnej farby ani innych pokryć antykorozyjnych; przykładem mogą być wykonane metodą cyzelowania miedziane drzwi turkmeńskiego pawilonu na moskiewskiej wystawie osiągnięć gospodarczych WDNCh, (rys. 7). Te właściwości czystej miedzi spowodowały, że stała się ona podstawowym materiałem do prac wykonywanych metodą klepania i cyzelowania, przy tworzeniu wielkich rzeźbiarskich i ornamentalnych kompozycji umieszczanych poza wnętrzem. Przykładem takich miedzianych cyzelowanych rzeźb mogą być liczne statuy i figury z początku XIX w. zdobiące liczne gmachy w Leningradzie.
Czysta miedź stosowana jest też do wytłaczania bardzo głębokich i skomplikowanych reliefów oraz orftamentówT^STSot^crrTrTośiądz okazuje się niedostatecznie plastyczny. Miedź pozostaje na razie niezastąpionym materiałem w wyrobach filigranowych wytwarzanych na skalę masową. Drut_zccz£stej miedzi stosowany do wykonywania filigranu, w stanie wyżarzonym staje się na tyle miękki i plastyczny, że bez trudu można z niego skręcać najrozmaitsze sznury i wyginać złożone, dziwaczne elementy ornamentu. Można wykonać drut żądanej grubości. Poza tym, drut miedziany (dzięki trudnotopliwości i dobrej przewodności cieplnej miedzi) bardzo łatwo i dobrze lutuje się srebrnym lutem filigranowym; można go srebrzyć i złocić. Tę.same właściwości - trudnotopHwość i dobrąprzewodnośćciephia, a także okreśfóliy^społcz^nik"rozszerzalności cieplnej, decydują o tym, że miedź jest niezastąpionym materiałem na filigranowe lub wyklepywa-ne z blachy, a następnie emaliowane wyroby artystyczne. Współczynnik liniowej i objętościowej rozszerzalności cieplnej miedzi jest bardzo bliski współczynnikowi rozszerzalności cieplnej emalii, dzięki czemu podczas stygnięcia, emalia dobrze trzyma się na miedzianym wyrobie, nie pęka i nie odpryskuje.
Anody z czystej miedzi (miedź anodowa) są podstawowym materiałem w produkcji wyrobów artystycznych galwanoplastycznych, a także do nanoszenia metodą galwaniczną miedzianych warstw przed niklowaniem i chromoniklowaniem przedmiotów stalowych, ponieważ chrom i nikiel osadzone bezpośrednio na powierzchni stali są nietrwałe. Dzięki wysokiemu przewodnictwu cieplnemu, miedź jest niezastąpionym materiałem do wytwarzania końcówek lutowniczych. I w końcu,doskonała przewodność elektryczna miedzi (ustępująca tylko srebru), niska opornośTwłasciwa równa 0,0175 Qmm2/m, decyduje o szerokim zastosowaniu miedzi w produkcji przewodników prądu elektrycznego - przewodów, kabli itp. Miedź jest zasadniczym komponentem lutów twardych (miedzianych, srebrnych i złotych) stosowanych w lutowaniu różnorodnych wyrobów przemysłu artystycznego, zaczynając od wyrobów jubilerskich, a koń-, cząc na wielkich przedmiotach dekoracyjnych. Oprócz tego miedź, na równi ze złotem i selenem, stosowana jest w produkcji barwnego czerwonego szkła (miedzianego rubinu), emalii i płytek mozaikowych. Duże ilości miedzi zużywane są do przygotowania stopów.