W
przypadku wyrobów
stalowych stosuje się również obróbkę
cieplno-chemiczną. Polega ona na tym, że zewnętrzne warstwy
wyrobów przy równoczesnym działaniu różnego
rodzaju środków chemicznych i wysokiej temperatury nasycają
się węglem, azotem lub innymi pierwiastkami. Celem takiego
nasycania jest zwiększenie twardości zewnętrznej (wierzchniej)
warstwy przy zachowaniu miękkiego rdzenia w wyrobie, poprawa jego
odporności na korozję, nadanie nowych właściwości dekoracyjnych
a także żaroodporności, odporności na zużycie przez ścieranie
itp. Proces
ten oparty jest na zdolności
różnych pierwiastków, w momencie wydzielania ze
związków, do przenikania w stanie atomowym (dyfundo-wania) w
powierzchniowe warstwy stali i nasycania tych warstw. Rozróżnia
się następujące podstawowe rodzaje obróbki
cieplno-che-micznej: cementacja, azotowanie, cyjanowanie,
aluminiowanie, krzemowanie, chromowanie dyfuzyjne. Cementacja
- to powierzchniowe
nawęglenie stali. Stosowana jest w tych przypadkach, kiedy wyrób
musi mieć twardą powierzchnię przy miękkim rdzeniu (środku). W
procesie nawęglania wykorzystuje się skłonność żelaza do
absorbcji węgla w wysokiej temperaturze. Nawęgla-niu poddawane są
stale niskowęglowe o zawartości węgla nie większej od 0,2%, a
także stale stopowe zawierające nikiel, chrom i niektóre
inne składniki.
Azotowanie
- to proces
powierzchniowego nasycenia wyrobów stalowych i żeliwnych
azotem. Azotowanie stali węglowych stosuje się głównie w
celu podwyższenia odporności na korozję. Cyjanowanie - proces
równoczesnego nasycania stali węglem i azotem podwyższający
odporność na korozję i zwiększający twardość wyrobu. Łączne
działanie węgla i azotu intensyfikuje ten proces w porównaniu
z nawęglaniem.
Aluminiowanie
- proces dyfuzyjnego
nasycania powierzchni wyrobów stalowych i żeliwnych -
aluminium. Stosowany jest w celu podwyższenia żaroodporności
do 900-950CC dzięki wytworzeniu na powierzchni warstwy
ochronnej z tlenku aluminium.
Krzemowanie
- podnosi twardość
wyrobów i ich odporność na korozję. Polega na nasyceniu
powierzchniowej warstwy wyrobów stalowych krzemem.