- bramy (6)
w rozżarzonym węglu lub koksie przedmiotów
metalowych przeznaczonych do kucia. Paliwo
miarowa w arkuszach o długości 1000-2000 cm i szerokości 800-1200 cm. Produkuje się ją w gubościach od 0,5 do 2,5 mm.
Poza tym korzysta się również ze stalowych blach głęboko tłoczonych, które można bardzo dobrze uplastyczniać.
Grubość tej blachy wynosi 1,5 mm, długość 2000-3000 cm, szerokość 800-1200 cm.
Przy wycinaniu kształtu powierzchni przedmiotów należy pamiętać, aby ew. zagięcia blachy wypadły zgodnie z kierunkiem walcowania, gdyż w przeciwnym razie blacha może pękać w miejscach zagięć.
Rury wykonuje się z miękkiej stali w dwóch rodzajach: jako rury bez szwu oraz rury ze szwem. Rury ze szwem nie są stosowane w kowalstwie artystycznym, gdyż przy zaginaniu pękają w szwach. Rury bezszwowe produkuje się metodą Mannesmanna.
Można je obrabiać sposobami kowalskimi, nawet na zimno, bez obawy pęknięcia.
spala się w palenisku wykonanym z żeliwa. W dolnej części paleniska znajduje się dysza, którą doprowadza się powietrze nadmuchiwane za pomocą miecha kowalskiego lub wentylatora. Do wyjmowania i umieszczania w palenisku obrabianych przedmiotów służą specjalne kleszcze kowalskie. Różnorodne profile szczęk kleszczy pozwalają na mocne i sztywne przytrzymanie obrabianych przedmiotów.
Stal do celów kowalstwa artystycznego powinna mieć określony kształt i wielkość. Na rynek dostarcza się ją w formie walcowanych na gorąco lub kutych kęsów, prętów, kształ. Materiałem najczęściej stosowanym w kowalstwie artystycznym jest miękka stal, którą można spawać, zginać na zimno oraz rozklepywać. Najlepiej do tego celu nadają się stale konstrukcyjne węglowe oznakowane w PN-72/ /H-84020: StO, Stl, St2, St3, St4, St5, St6, St7, kroju poprzecznego dzielą się na piaskowniki, płęty kwadratowe, pręty okrągłe itp. Średnica przekroju prętów okrągłych wynosi powyżej 6 mm, płaskowników powyżej 4 mm. Piaskowniki o przekroju poniżej 4 mm noszą nazwę bednarki. Pręty kwadratowe najczęściej stosowane mają grubość przekroju od 5 do 25 mm.
Kształtowniki to formowane wyroby stalowe o różnych kształtach, najczęściej metodą walcowania. Znajdują one bardzo duże zastosowanie w kowalstwie artystycznym.
Blachy stalowe to wyroby walcowane (przeważnie na gorąco) o przekroju bardzo spłaszczonego prostokąta. Wyrabia się blachy cienkie — o grubości poniżej 5 mm oraz ogrodzenia grube — o grubości powyżej 5 mm. Spośród wielu gatunków blach wytwarzanych przez przemysł, najczęściej stosowaną w kowalstwie artystycznym jest stalowa balustrada. W kowalstwie artystycznym stosuje się wiele różnorodnych narzędzi i urządzeń, dzięki którym można uzyskać określony kształt i formę przedmiotu. Najważniejsze z nich to: ognisko kowalskie oraz kleszcze kowalskie, kowadła i młotki.
Na Węgrzech wśród twórców tego okresu na specjalnie wyróżnienie zasługuje złotnik węgierski O. FUlop, który wykonał z brązu wiele pięknych pomników oraz innych przedmiotów artystycznych z metalu.
W drugiej połowie obecnego stulecia Vilt Tibor, rzeźbiarz i złotnik węgierski oraz inni złotnicy zapoczątkowali na Węgrzech stosowanie w zdobnictwie współczesnych form i kształtów, nadając im jednocześnie artystyczne wartości.
Elementy dekoracyjne współczesnej metaloplastyki nie opierają się na tradycyjnych kształach, lecz stanowią odrębną formę i kształt.
Do sporządzania wyrobów artystycznych stosuje się miedź, brąz, aluminium oraz żelazo.
Współczesny złotnik i metaloplastyk często korzysta z tych różnorodnych materiałów, stąd też ta dziedzina sztuki nazywa się metaloplastyką artystyczną.Dotychczas złotnicy czy metaloplastycy. wykonywaniu swoich prac musieli trzymać się ściśle tematyki i wzorów narzuconych im przez zleceniodawców. Współczesny metaloplastyk lub złotnik wyraża kształty i formę zgodnie z własnym odczuciem piękna, uwzględniając równocześnie własności obrabianych materiałów.
Współczesne wyroby metaloplastyczne służą przede wszystkim do ozdoby wnętrz mieszkalnych. Przedmioty te są wykonywane przy zastosowaniu różnych metod obróbki, jak prasowanie, odlewanie, tłoczenie. Następnie w czasie obróbki ręcznej zdobi się je przez cyzeloŁ wanie, lakierowanie, patynowanie itp. Przedstawiono przykłady wzorów wyrobów metaloplastyki współczesnej wykonanych przez węgierskich metaloplastyków.
Styl ten opierał się na wprowadzeniu do zdobnictwa, poza elementami grecko-rzymskimi, elementów dekoracyjnych ze sztuki staroegip-skiej. Zastosowanie ulepszonej techniki do wykonywania ozdób w stylu empire oraz mistrzowskie wykonawstwo sprawiły, że styl ten wyróżnia się spośród innych. W okresie tym najczęściej stosowanym materiałem pozostał złocony brąz, który przeważnie stosowano do ozdób meblowych. Najpiękniejsze dzieła sztuki z tego okresu powstały w latach panowania Napoleona.
W drugiej połowie XIX w. kończy się okres stylu empire, a wraz z nim zaczyna podupadać dotychczasowy bujny rozkwit artystycznej obróbki brązu. Niemniej jednak styl ten istniał nadal w małej plastyce, zwłaszcza przy sporządzaniu różnego rodzaju figurek. Poza tym, jak w każdym okresie historycznym, brąz był chętnie stosowany przez złotników. Słynny złotnik Bonvenuto Cellini obok złota i srebra stosował do swych prac stal, z którego we Florencji wykonał przepiękny posąg Perseusza.
Największym węgierskim złotnikiem, zwanym „węgierskim Cellinim", był József Szent-peteri.
Wykonał on niezliczoną ilość wyrobów ze złota, srebra i miedzi.
Sława węgierskiego złotnika rozeszła się po całej Europie.
Po upadku Napoleona powstał nowy styl — biedermeier. Wyroby metalowe balustrady wykonane w tym stylu charakteryzowały się rozczłonkowaną, pofalowaną formą i kształtem. Kolejnym kierunkiem w sztuce byl styl secesyjny. Elementy dekoracyjne tego stylu wywodziły się bezpośrednio z otaczającej przyrody. Przedstawiały przeważnie stylizowane rośliny, rusałki i nimfy wodne. Metalowe wyroby dekoracyjne wykonywano przez uwypuklanie klepaniem, bądź też sporządzano odlewy. Przedmioty te często zdobiono emalią, kamieniami półszlachetnymi oraz szkłem. Między elementy zdobnicze wplatano niekiedy motywy wzorów ludowych, które wtapiały się w całość zdobionego wyrobu.
We Francji w okresie baroku za panowania króla Ludwika XIV powstał odmienny styl tzw. styl Ludwika XIV.
Nazywano go również „barokiem francuskim", który w odróżnieniu od „baroku niemieckiego" cechuje się większym umiarkowaniem w stosunku elementów zdobniczych.
W drugiej połowie XVII w. wyroby metaloplastyczne wykonywano z brązu, w późniejszych latach stosowano bogate złocenia. Złocenie przedmiotów z brązu zapoczątkowano we Francji. Ze złoconego brązu wykonywano kute bramy, kinkiety oraz żyrandole. Wyroby zdobione elementami figuralnymi, które w wyszukanych kompozycjach pokrywały cale powierzchnie przedmiotów. Figurki przedstawiały nimfy oraz bóstwa mitologiczne. Po śmierci króla 4-udwika XIV, w latach 1720—1760, rodzi się nowy prąd w sztuce.
Prąd ten nazwano stylem rokoko.
Jest to styl dworu królewskiego, do którego harmonijnie dostosowuje się architektura, malarstwo i rzeźba. Główny nacisk położono tu na motywy balustrad kutych.
Zasadniczym motywem staje się ornament muszlowy. Styl ten cechuje przepych oraz 152 nadmiar elementów zdobniczych. Niespokojna niotkość linii oraz krzaczaste ornamenty zajmują jeszcze więcej miejsca niż w stylu barkowym. We Francji styl ten nazywano stylem Ludwika XV.
W okresie panowania Ludwika XVI powoli zanika styl rokoko, a jego miejsce zajmuje umiarkowany styl klasycystyczny, który cechuje logiczna forma wyrazu. Znajdują tu zastosowanie starożytne greckie i rzymskie elementy zdobnicze.
W okresie tym powstaje wiele przedmiotów użytkowych z czystego srebra lub posrebrzanych; przeważnie zastawy stołowe.

kontakt